آیا کمبود کلسیم باعث ریزش مو می شود؟

آیا کمبود کلسیم باعث ریزش مو می شود؟

ریزش مو که شروع می‌شود، معمولاً اولین چیزی که به ذهن خیلی‌ها می‌رسد این است: «نکنه کمبود کلسیم دارم؟» چون سال‌ها شنیده‌ایم کلسیم برای استخوان‌ها ضروری است و خیلی‌ها فکر می‌کنند کلسیم برای رشد مو هم همانقدر حیاتی است. اما واقعیت این است که ریزش مو همیشه آن‌قدرها هم ساده نیست و قرار نیست با خوردن یک قرص کلسیم، همه‌چیز درست شود.

بعضی وقت‌ها چیزی که ما به‌عنوان ریزش مو می‌بینیم، اصلاً ریزش از ریشه نیست؛ بلکه فرق ریزش مو و شکستگی مو را نمی‌دانیم و موها به‌دلیل خشکی، کم‌آبی یا آسیب می‌شکنند. از طرف دیگر، کمبود بعضی مواد مغذی مثل ویتامین‌ها و املاح می‌تواند روی سلامت مو تأثیر بگذارد؛ اما این‌که دقیقاً آیا کمبود کلسیم باعث ریزش مو می شود یا نه، موضوعی است که نیاز به بررسی دقیق‌تری دارد.

در این مقاله از دارومارکت قرار است خیلی ساده و بدون حرف‌های پیچیده توضیح بدهیم که علائم کمبود کلسیم در مو چیست، نقش واقعی کلسیم در سلامت مو چقدر است، چه زمانی کمبود کلسیم می‌تواند روی موها اثر بگذارد و چه زمانی بهتر است دنبال علت‌های مهم‌تر ریزش مو بگردیم.

ریزش مو دقیقاً یعنی چه؟

قبل از اینکه سراغ این برویم که آیا کمبود کلسیم باعث ریزش مو می شود یا نه، اول باید ببینیم اصلاً منظورمان از ریزش مو چیست. چون خیلی وقت‌ها چیزی که ما به آن می‌گوییم «ریزش»، در واقع ریزش واقعی نیست.

به‌طور کلی، مو به دو شکل از دست میرود:

یا از ریشه میریزد، یا از ساقه می شکند. اینجاست که دانستن فرق ریزش مو و شکستگی مو اهمیت پیدا می‌کند.

در ریزش واقعی مو، فولیکول مو (ریشه مو) وارد فاز استراحت و بعد ریزش می‌شود. این نوع ریزش معمولاً موقع شانه زدن، حمام رفتن یا حتی روی بالشت دیده می‌شود و می‌تواند به دلایلی مثل استرس، تغییرات هورمونی، کمبود بعضی مواد مغذی یا مشکلات تیروئید اتفاق بیفتد. در این شرایط است که بررسی عواملی مثل ویتامین D و ریزش مو یا انجام بهترین آزمایش برای ریزش مو اهمیت پیدا می‌کند.

اما در مقابل، شکستگی مو زمانی اتفاق می‌افتد که خودِ ساقه مو ضعیف شده باشد. موها خشک، زبر و بدحالت می‌شوند و از وسط یا نوک می‌شکنند. این حالت بیشتر به‌خاطر آسیب های حرارتی، رنگ و دکلره، کمبود رطوبت یا حتی بعضی علائم کمبود کلسیم در مو مثل خشکی و شکنندگی دیده می‌شود، نه لزوماً ریزش از ریشه.

پس اگر احساس می‌کنید موهایتان کم‌پشت شده، اولین قدم این نیست که سریع سراغ مکمل بروید یا فکر کنید کلسیم برای رشد مو کافی است؛ بلکه باید مشخص شود با ریزش واقعی طرف هستید یا فقط موهایتان در حال شکستن است. تشخیص درست، نصف راه درمان است.

نقش کلسیم در بدن چیست و چرا اصلاً اسمش در بحث ریزش مو می‌آید؟

وقتی صحبت از کلسیم می‌شود، اغلب ذهنمان می‌رود سمت استخوان و دندان؛ اما واقعیت این است که کلسیم فقط برای این‌ها نیست. کلسیم یکی از مواد معدنی مهم بدن است که در کارهایی مثل انتقال پیام های عصبی، انقباض عضلات، عملکرد سلول ها و حتی تعادل هورمونی نقش دارد. به همین دلیل هم وقتی بدن دچار کمبود کلسیم می‌شود، ممکن است نشانه‌هایش فقط به استخوان محدود نماند.

اما سؤال اصلی اینجاست: اگر کلسیم این‌قدر مهم است، پس آیا کمبود کلسیم باعث ریزش مو می شود؟

پاسخ کوتاه این است: معمولاً نه به‌صورت مستقیم. فولیکول مو برای رشد سالم، به مجموعه‌ای از مواد مغذی نیاز دارد و کلسیم برای رشد مو به تنهایی تعیین‌کننده نیست. یعنی اگر بقیه شرایط بدن متعادل باشد، کمبود خفیف کلسیم معمولاً باعث ریزش واضح مو نمی‌شود.

دلیل این که اسم کلسیم در بحث ریزش مو زیاد شنیده می‌شود، بیشتر به نقش غیرمستقیم آن برمی‌گردد. کلسیم در کنار مواد دیگری مثل منیزیم و مخصوصاً ویتامین D عمل می‌کند. بدون ویتامین D، جذب کلسیم در بدن به‌درستی انجام نمی‌شود و به همین خاطر هم ارتباط ویتامین D و ریزش مو در مطالعات و تجربه‌های بالینی پررنگ‌تر از خود کلسیم است.

از طرف دیگر، کمبود کلسیم ممکن است بیشتر روی کیفیت مو اثر بگذارد تا ریزش از ریشه. مثلاً بعضی از علائم کمبود کلسیم در مو می‌تواند شامل خشکی، زبری یا شکننده شدن موها باشد؛ حالتی که خیلی‌ها آن را با ریزش مو اشتباه می‌گیرند و در حالی‌که مشکل اصلی، شکستگی مو است نه ریزش واقعی.

به همین دلیل هم اگر با ریزش مو روبه‌رو هستید، بهتر است قبل از نتیجه‌گیری عجولانه یا مصرف خودسرانه مکمل‌ها، بررسی دقیق‌تری انجام شود و بدانید بهترین آزمایش برای ریزش مو چیست؛ چون در بسیاری از موارد، علت اصلی جای دیگری است و نه صرفاً کمبود کلسیم.

آیا شواهدی وجود دارد که کمبود کلسیم واقعاً باعث ریزش مو شود یا نه؟

اگر بخواهیم صادقانه و علمی جواب بدهیم، باید بگوییم:

شواهد قوی و قطعی‌ای وجود ندارد که نشان بدهد کمبود کلسیم به‌تنهایی و به‌طور مستقیم باعث ریزش مو می‌شود.

یعنی در بیشتر آدم‌ها، وقتی ریزش مو اتفاق می‌افتد، کلسیم معمولاً عامل اصلی ماجرا نیست.

در مطالعات علمی، برخلاف چیزهایی مثل کمبود آهن یا مشکلات تیروئید، نام کلسیم خیلی کم به‌عنوان علت مستقیم ریزش مو دیده می‌شود. به همین دلیل هم پزشک‌ها معمولاً وقتی با ریزش مو مواجه می‌شوند، اول سراغ علت‌های شایع‌تر می‌روند و نه صرفاً کمبود کلسیم.

اما این به این معنی نیست که کلسیم هیچ نقشی ندارد. نقش کلسیم بیشتر غیرمستقیم است. یعنی چه؟

یعنی کمبود کلسیم معمولاً وقتی روی مو اثر می‌گذارد که همزمان با کمبودهای دیگر اتفاق بیفتد؛ مخصوصاً ویتامین D. به همین خاطر هم در منابع علمی، ارتباط ویتامین D و ریزش مو خیلی پررنگ‌تر از خود کلسیم بررسی شده است. بدون ویتامین D، جذب کلسیم درست انجام نمی‌شود و این عدم تعادل می‌تواند چرخه طبیعی رشد مو را به‌هم بزند.

از طرف دیگر، خیلی از چیزهایی که به‌عنوان علائم کمبود کلسیم در مو شناخته می‌شوند، بیشتر مربوط به کیفیت مو هستند تا ریزش واقعی. مثلاً:

• موهای خشک و زبر
• شکنندگی و موخوره
• نازک شدن ساقه مو

این موارد بیشتر باعث شکستگی مو می‌شوند و اگر فرق ریزش مو و شکستگی مو را ندانیم، ممکن است فکر کنیم مو از ریشه در حال ریختن است، در حالی که چنین نیست.

به زبان ساده، اگر بخواهیم جمع‌بندی کنیم:

• کلسیم برای سلامت کلی بدن مهم است و کلسیم برای رشد مو هم بی‌تأثیر نیست
• اما در اغلب موارد، کمبود کلسیم به‌تنهایی دلیل ریزش مو نیست
• معمولاً پای کمبودهای مهم‌تر مثل ویتامین D، آهن یا اختلالات هورمونی در میان است

به همین دلیل هم قبل از اینکه خودسرانه سراغ مکمل برویم، بهتر است بدانیم بهترین آزمایش برای ریزش مو چیست و با بررسی درست، علت واقعی را پیدا کنیم؛ چون درمان اشتباه، فقط زمان را از ما می‌گیرد.

چه کسانی بیشتر در خطر کمبود کلسیم هستند؟

همان‌طور که گفتیم، کمبود کلسیم معمولاً به‌تنهایی عامل اصلی ریزش مو نیست؛ اما در بعضی افراد، احتمال این کمبود بالاتر است و اگر همزمان با مشکلات دیگری مثل کمبود ویتامین‌ها باشد، می‌تواند روی سلامت مو اثر بگذارد. شناخت این گروه‌ها کمک می‌کند بهتر بفهمیم آیا کمبود کلسیم باعث ریزش مو می شود یا نه.

• افرادی که لبنیات یا منابع کلسیم کمی مصرف می‌کنند.
• افرادی که کمبود ویتامین D دارند.
• افراد با مشکلات جذب گوارشی.
• خانم‌ها در دوره‌های خاص زندگی (مثلا دوران بارداری، شیردهی و یائسگی)
• افرادی که به‌طور خودسرانه مکمل مصرف می‌کنند.

اگر ریزش مو دارم، دقیقاً چه آزمایش هایی بدهم؟ (چک لیست بهترین آزمایش برای ریزش مو)

وقتی ریزش مو شروع می‌شود، خیلی‌ها مستقیم سراغ مکمل می‌روند؛ کلسیم، آهن، بیوتین و…

اما واقعیت این است که بدون آزمایش، بیشتر این کارها حدس و گمان است. برای اینکه بفهمیم واقعاً آیا کمبود کلسیم باعث ریزش مو می شود یا پای مشکل دیگری در میان است، باید از پایه درست بررسی کنیم.

✅ ۱. آزمایش ویتامین D

اگر قرار باشد فقط یک آزمایش را در لیست بگذاریم، آن قطعاً ویتامین D است.

در بیشتر افرادی که ریزش مو دارند، کمبود این ویتامین دیده می‌شود و ارتباط ویتامین D و ریزش مو از نظر علمی بسیار قوی‌تر از کلسیم است. بدون ویتامین D، جذب کلسیم هم به‌درستی انجام نمی‌شود.

چرا مهم است؟

• تنظیم چرخه رشد مو
• کمک به جذب کلسیم
• کاهش ریزش موی منتشر

✅ ۲. آزمایش آهن و فریتین (Ferritin)

کمبود آهن یکی از شایع‌ترین دلایل ریزش مو، به‌خصوص در خانم‌هاست.

حتی اگر کم‌خونی واضح نداشته باشید، فریتین پایین می‌تواند باعث ریزش مو شود.

نکته مهم:

خیلی وقت‌ها فرد فکر می‌کند دچار علائم کمبود کلسیم در مو شده، در حالی که مشکل اصلی آهن است.

✅ ۳. آزمایش عملکرد تیروئید (TSH، T4، گاهی T3)

اختلالات تیروئید، چه کم‌کاری چه پرکاری، مستقیماً باعث ریزش مو می‌شوند.

در این حالت، نه کلسیم برای رشد مو کافی است و نه هیچ مکمل دیگری تا زمانی که تیروئید تنظیم نشود.

✅ ۵. آزمایش روی (Zinc) – در صورت ریزش شدید یا طولانی

کمبود روی می‌تواند باعث نازک شدن و ریزش مو شود، به‌خصوص اگر ریزش ناگهانی یا شدید باشد.

✅ ۶. در صورت نیاز: آزمایش‌های تکمیلی

بسته به شرایط فرد، پزشک ممکن است این موارد را هم پیشنهاد دهد:

• ویتامین B12
• CBC (بررسی کلی خون)
• هورمون‌ها (در صورت نامنظمی قاعدگی یا ریزش موی الگوی مردانه در خانم‌ها)

با این لیست، خیلی راحت می‌شود فهمید آیا واقعاً کمبود کلسیم باعث ریزش مو می شود یا مشکل جای دیگری است. این‌طوری به‌جای مصرف کورکورانه مکمل ها، می‌شود دقیق و اصولی درمان را شروع کرد.

اگر کمبود کلسیم داشتم چه کنم؟

اگر بعد از آزمایش مشخص شد دچار کمبود کلسیم هستید، اولین کار این نیست که فوراً سراغ مکمل بروید. قبل از هر چیز باید ببینید مشکل اصلی شما ریزش مو از ریشه است یا شکستگی مو. کمبود کلسیم معمولاً بیشتر باعث خشکی، زبری و شکنندگی ساقه مو می‌شود و جزو شایع‌ترین دلایل ریزش واقعی محسوب نمی‌شود. به همین دلیل خیلی وقت‌ها چیزی که به‌عنوان ریزش دیده می‌شود، در واقع شکستگی مو است.

نکته مهم‌تر این است که کمبود کلسیم تقریباً همیشه باید در کنار ویتامین D بررسی شود. اگر ویتامین D پایین باشد، حتی مصرف کلسیم هم کمک چندانی نمی‌کند و به همین خاطر ارتباط ویتامین D و ریزش مو از نظر علمی قوی‌تر است. در بسیاری از افراد، با اصلاح ویتامین D، هم جذب کلسیم بهتر می‌شود و هم وضعیت موها به‌تدریج بهبود پیدا می‌کند، بدون اینکه نیاز به دوزهای بالای مکمل باشد.

در نهایت، اگر کمبود کلسیم خفیف باشد، معمولاً با اصلاح تغذیه (لبنیات، کنجد، بادام، سبزیجات سبز) قابل جبران است و فقط در موارد خاص نیاز به مکمل وجود دارد. حتی در این حالت هم باید انتظار واقع‌بینانه داشت؛ یعنی بدانیم کلسیم برای رشد مو نقش حمایتی دارد و بیشتر کیفیت و استحکام مو را بهتر می‌کند، نه اینکه به‌تنهایی درمان قطعی ریزش باشد. به همین دلیل انجام بهترین آزمایش برای ریزش مو و نگاه کلی به همه عوامل، مهم‌تر از تمرکز صرف روی کلسیم است.

سوالات متداول

آیا کمبود کلسیم باعث سفیدی مو می‌شود؟

خیر، رابطه مستقیمی بین کمبود کلسیم و سفیدی مو ثابت نشده است. سفیدی مو بیشتر به عوامل ژنتیکی، استرس، و کاهش رنگدانه طبیعی (ملانین) مربوط می‌شود.

آیا مصرف زیاد کلسیم به رشد مو کمک می‌کند؟

خیر، مصرف زیاد کلسیم رشد مو را سریع‌تر نمی‌کند. نقش کلسیم برای رشد مو بیشتر حمایتی است، یعنی به استحکام و سلامت بافت‌ها کمک می‌کند، نه اینکه مثل ویتامین D یا بیوتین مستقیماً رشد مو را افزایش دهد. بدن اگر بیش از حد کلسیم دریافت کند، آن را ذخیره نمی‌کند و حتی ممکن است به کلیه‌ها فشار بیاورد. پس برای سلامت مو، تعادل مهم‌تر از مقدار زیاد است؛ و همیشه بهتر است بدانیم آیا کمبود کلسیم باعث ریزش مو می شود یا نه، بعد تصمیم بگیریم کلسیم مصرف کنیم.

کلسیم بهتر است شب بخوریم یا صبح؟

اگر مکمل کلسیم مصرف می‌کنید، بهترین زمان معمولاً بعد از وعده غذایی است تا بهتر جذب شود. بیشتر افراد آن را شب یا صبح بعد از صبحانه مصرف می‌کنند، اما نکته اصلی ثبات زمان مصرف است؛ یعنی هر روز در همان ساعت. در شب هم مشکلی ندارد، فقط باید دقت کرد که همراه با مواد غذایی حاوی آهن مصرف نشود، چون جذب همدیگر را مختل می‌کنند. مهم‌تر از ساعت مصرف، داشتن همزمان ویتامین D کافی است، چون بدون آن بدن نمی‌تواند از کلسیم درست استفاده کند.

آیا همراه ویتامین D بخوریم؟

بله ✅؛ این شاید مهم‌ترین نکته باشد. ویتامین D و کلسیم مثل دو شریک هستند که بدون هم کار نمی‌کنند. ویتامین D کمک می‌کند بدن کلسیم را از غذا یا مکمل جذب کند. اگر ویتامین D پایین باشد، حتی با مصرف زیاد کلسیم هم تغییری در موها یا استخوان‌ها حس نخواهید کرد. بنابراین اگر پزشک برای شما مکمل کلسیم تجویز کرده، معمولاً همراهش ویتامین D هم در نظر گرفته می‌شود تا اثر مؤثر و هماهنگ داشته باشد.